Tradities
La bise lijkt een simpel gebaar — tot je in het verkeerde departement de verkeerde kant op buigt en je voorhoofden tegen elkaar klappen.
6 minuten leestijd
Er bestaat geen officiële kaart, geen wetboek, geen app die het je vertelt — en toch weet vrijwel elke Fransman feilloos hoe vaak je elkaar een kus op de wang geeft wanneer je iemand begroet. In Parijs zijn het er meestal twee. Een stukje zuidelijker, in de Loire, kun je zomaar op vier uitkomen. In sommige delen van Bretagne volstaat er soms zelfs maar één.
Het gebaar heet la bise en het is diep verankerd in het dagelijks leven: collega's begroeten elkaar ermee 's ochtends bij de koffieautomaat, vriendinnen doen het bij elke ontmoeting, en op familiefeesten kan het zomaar een kwartier duren voordat iedereen iedereen heeft gekust. Handen schudden is voor formelere, zakelijkere situaties — of voor wanneer je iemand voor het eerst ontmoet in een professionele context.
Onderzoekers van de Franse combinatie-website combiendebises.free.fr (ja, die bestaat echt) verzamelden jarenlang meldingen van gebruikers over het aantal kussen per regio. Het resultaat is een lappendeken: geen twee aangrenzende departementen doen het noodzakelijk hetzelfde, en zelfs binnen één stad kan de gewoonte verschillen per generatie of sociale kring.
Als vuistregel geldt: hoe verder naar het zuiden, hoe meer kussen je kan verwachten. Maar reken er niet op — de enige betrouwbare methode is simpelweg de ander laten leiden en een fractie van een seconde wachten voordat je je hoofd terugtrekt.
Als toerist hoef je het niet perfect te doen — het feit dat je het probeert, wordt bijna altijd gewaardeerd.
De grootste misstap is niet het verkeerde aantal, maar het verkeerde moment: la bise is voor bekenden en informele ontmoetingen, niet voor een eerste zakelijke kennismaking. En sinds een paar jaar geldt in sommige werkomgevingen — zeker sinds de pandemie — dat een korte knik of handdruk ook prima geaccepteerd wordt. Twijfel je? Kijk wat de ander doet, en volg.